Uçaklardan çıkan yoğun beyaz duman, son günlerde Türkiye'de endişelere neden oluyor. Son zamanlarda sosyal medya hesaplarında dolaşan görüntüler uçağın arkasında zehirli maddeler bıraktığını öne sürüyor. Araştırmalar böyle bir iddianın olamayacağını gösteriyor.
Uçağın bıraktığı duman izi, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından "kuyruk izi" olarak tanımlanan "contrail" olarak anılırken, bazıları da püskürtme olarak tanımlanan "kimyasal iz" olduğunu iddia ediyorlar.
Chemtrails veya kimyasal sprey teorisi, yüksekten uçan uçakların uzun süreler boyunca gökyüzünde bıraktığı izlerin, gizlice planlanmış ve sinsi hedefler için kasıtlı olarak püskürtülen kimyasal veya biyolojik maddeler olduğunu öne sürüyor ve bu bir komplo teorisidir. Söz konusu teoriye inananlar ise normal jet dumanı bulutlarının nispeten hızlı bir şekilde yok olduğunu, ancak kaybolmayan duman bulutlarının katkı maddeleri içerdiğini savunuyor. Her ne kadar bu görüşler bilim camiasındaki bazı kişiler tarafından reddedilse de bazı bilim insanları bir sorunun varlığı konusunda uyarıda bulunmuş ve bilgi sunmuşlardır. Bu tür izler, belirli atmosferik koşullar altında yüksekten uçan uçakların rutin olarak bıraktığı sıradan su bazlı yoğunlaşma izleridir.
Savunucuları kimyasal püskürtmenin gerçekleştiğini kanıtlamaya çalıştı ancak araştırmalarının kusurlu olduğu veya yanlış anlamalara dayandığı ortaya çıktı. Ancak bu yanılgılar kurgulama projesine de dahil edilebilir. Komplo teorilerinin yaygınlığı nedeniyle kamu otoriteleri aydınlatılması gereken pek çok soruyla karşı karşıya kalmaktadır.[2] Dünyanın dört bir yanındaki bilim insanları ve hükümet yetkilileri, kimyasal izlerin aslında sıradan duman izleri olduğunu kamuoyuna defalarca doğruladı.
Chemtrail kelimesi, tıpkı "contrail" kelimesinin "yoğuşma izi" kelimesinden türetildiği gibi, "kimyasal" ve "iz" kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Bu teoriye inananlar ise, öen sürülen kimyasal yayılımın güneş radyasyonunun kontrolü, psikolojik manipülasyonla birlikte nüfus kontrolü, hava koşullarının değiştirilmesi, biyolojik veya kimyasal savaş nedeniyle olabileceğine ve bu izlerin solunum yolu hastalıklarına ve diğer hastalıklara yol açabileceğine düşünüyorlar.
Duman sütunları yüksek rakımlarda meydana gelmektedir. Bu yüksekliklerde püskürtülen kimyasallar, zararsız bir şekilde yayılıp yüzlerce kilometre öteye düşerek veya yere çarpmadan ayrışarak yok oldukları iddialarına rağmen kontrol altına alınıyor.Nanopartiküllerin doğaya ve canlılara büyük zarar verdiği söyleniyor.